De huidige herstelbeweging zet krachtig door vanaf de recente bodem bij 505,90. De steil dalende toppenlijn wordt vandaag direct gebroken. Toch blijft de kans op een neerwaartse vervolg realistisch naar mijn mening.

Doji-hammer en island reversal als bodempatronen in kortetermijnbeeld

Eerder deze week werd tijdens een forse neerwaartse beweging een bodem bij 505,90 op de borden gezet. Hiermee werden de eerdere bodems van begin juli bij 506,20 teruggetest. Ook lag hier de bodem van maart dit jaar. Ik gaf eerder al aan dat bij een dergelijk belangrijk steunniveau een herstelbeweging mocht worden verwacht voordat deze zone uiteindelijk neerwaarts zou worden gebroken. Net onder deze steun van 506,20 lag verder ook nog het oplopende 200-daags gemiddelde. Hiermee was een sterke steunzone in de markt te zien. De huidige herstelbeweging is echter krachtig en zet sneller door dan ik had verwacht. Bij de recente bodem werd een doji-hammer als bodempatroon gevormd. Deze maakte verder onderdeel uit van een island reversal patroon. Bij een doji-hammer liggen de openingskoers, slotkoers en intraday-top van die dag relatief zeer dicht bij elkaar. Bij een island reversal patroon is er eerst een neerwaartse gap die een of enkele dagen later wordt opgevolgd door een opwaartse gap die rond hetzelfde niveau is te vinden. Dit betekent dat de doji-hammer geen raakpunten heeft met de andere candlesticks. Ik gaf daarbij aan dat de opwaartse gap gesloten moest worden om een top in markt aan te geven en het island reversal patroon te neutraliseren. Deze gap werd slechts deels gesloten en staat nog open tussen de 510,60 en 511,30.

 

AEX op dagbasis

 

Neerwaartse beweging nog niet ten einde
De opwaartse kracht in het kortetermijnbeeld na de test van de bodemzone, de vorming van een island reversal en de doji-hammer zien we ook terug doordat gisteren opnieuw een kleine opwaartse gap werd gevormd tussen de 514 en 514,30. Verder werden de eerdere bodems van augustus bij 515,45 en 516,10 opwaarts gebroken. Ook brak de AEX gisteren al kortstondig door de dalende kortetermijntoppenlijn maar sloot hier nog net onder. Deze steile neerwaartse toppenlijn startte bij de recente top van 533,20 en loopt langs de lagere toppen van 526,80 en 522,70. Vandaag ligt deze lijn bij 515,40. De kans is dus groot dat hij hier in ieder geval een groot deel van de dag boven blijft. Een slotkoers hieronder geeft aan dat er mogelijk nog sprake kan zijn van een overshoot. Ik gaf echter ook al eerder aan dat deze dalende toppenlijn door zijn steilheid onhoudbaar is. Tijdens deze krachtige opleving liggen belangrijke weerstanden verder nog bij het 50-daags gemiddelde van 519,90 en de vorige lagere top van 522,70. De doorbraak haalt de neerwaartse snelheid wel uit de daling, maar de correctieve beweging is naar mijn mening zeker nog niet ten einde.

Afronding augustus zorgt voor ‘dark cloud cover’ op de maandgrafiek
Het grote topvormingsproces sinds de jaartop in mei is nog steeds in volle gang. We zien daarbij veel overeenkomsten met de langdurige correctieve beweging vanaf april 2015. Vooral de shooting star en bearish engulfing patronen in de maandgrafiek geven een duidelijk topvormingssignaal aan. Bij de toppen van 537,80 en 533,20 werden ook telkens bearish engulfing patronen in de weekgrafiek geplaatst. Kijken we overigens naar de laatste twee maanden (augustus candlestick werd gisteren afgesloten) dan zien we opnieuw een toppatroon luisterend naar de illustere naam ‘dark cloud cover’. Dit maandenlange consolidatiepatroon in de maandgrafiek zagen we in 2015 ook. Pas boven de 533,20 – 537,80 zone worden al deze toppatronen opgeheven. Als we kijken naar de daggrafiek en de bewegingen sinds maart dit jaar zien we nog steeds de contouren van een groot hoofd-schouderpatroon met de neklijn bij 506,20. De tweede en laatste schouder is daarbij in de afrondende fase, maar een neerwaartse doorbraak is wel noodzakelijk om dit grote patroon te activeren.

Belangrijke kortetermijnweerstanden bij 520 en 522,70
In het kortetermijnbeeld is de herstelbeweging krachtiger dan verwacht. Wel valt dit ook nog te zien als terugtest na de afronding van de dalende driehoek die in augustus werd gevormd en geactiveerd. Belangrijke weerstanden liggen nu bij de 520 (o.a. 50-daags gemiddelde) en de 522,70 (meest recente lagere top). Pas boven de 522,70 wordt een verdere verbetering aangegeven in het kortetermijnbeeld en kan een tijdelijke en meer zijwaartse trend ontstaan. Daarboven liggen de volgende belangrijke weerstanden bij 526,80 en 531,60 – 533,20. De zone 531,60 – 533,20 is een dubbele lagere top in het middellangetermijnbeeld. Daarboven lijkt de correctieve beweging ten einde te zijn en kan de druk op de jaartop en hoger weer toenemen. Voor de komende dagen moeten we dus alert zijn op nieuwe omkeersignalen in de daggrafiek. Zodra de 2 opwaartse gaps worden gesloten tussen de 514 en 514,30 en tussen de 510,60 en 511,30 lijkt de top in het kortetermijnbeeld te zijn gezet en krijgen we een minder steile neerwaartse trendmatigheid. In de afgelopen weken zagen we in veel indices steeds meer verslechteringen. De Nasdaq 100 en de S&P 500 komen ondertussen al wel weer dichtbij hun jaartoppen. De kans op een dubbele top is daarbij aanwezig, vooral ook kijkend naar de negatieve divergentie die in deze indices aanwezig is. In Europa zagen we deze week bij enkele indices een verdere verslechtering tot onder het 200-daags gemiddelde en ook daar staan de indices op het punt grote negatieve vervolgsignalen te geven. De correctieve fase lijkt dus zeker nog niet ten einde ondanks de kortetermijnkracht.

Nasdaq op dagbasis

Dax op dagbasis

korte termijn lange termijn Steunniveaus weerstandniveaus
Short Long 514 / 510,60 – 511,30 / 506,20 517,40 / 520 / 522,70 / 523,15
Bas Heijink

Senior Technisch Analist Bas Heijink houdt zich binnen de ING Investment Office van ING Bank bezig met Technische Analyse. Heijink let vooral op de kansen die hij ziet in de markt om op korte termijn een goed absoluut rendement te behalen.

Hij behaalde zijn bul Beleidsgerichte Financiële Economie op de Universiteit van Nijmegen in 1999, en is nu bezig met MTA. Heijink is verder verantwoordelijk voor het opstellen van de Technische Visie van ING Private Banking.

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid elke dag voorbeurs door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.

Geef een reactie