NED25 *
NLMID *
BE20 *
NAS100 *
US30 *
USA500 *
VIX *
EUR/USD *

Beursnieuws

Redactie maandag, 31 december 2018 15:19

2018 teleurstellend jaar voor AEX

 2018 is een teleurstellend jaar gebleken voor de AEX. Waar de Amsterdamse hoofdgraadmeter in 2017 nog bijna 13 procent steeg, leverde de index op een slotkoers van 487,88 punten op maandag, op jaarbasis 10,4 procent in.

"Het is een teleurstellend jaar geworden. Niet alleen is de groei van de wereldeconomie sterker vertraagd dan ik had voorzien, ook hebben de financiële markten veel negatiever gereageerd dan ik had verwacht. De politieke onzekerheid was een dominante factor dit jaar en waarschijnlijk zal dit in 2019 niet anders zijn. Een jaar geleden waren alle economen en marktanalisten optimistisch. Het liep echter allemaal slechter dan verwacht en nu lijkt pessimisme de overhand te hebben", vatte econoom Han de Jong van ABN AMRO het beursjaar 2018 samen.

De AEX begon het jaar weinig spannend op 544,79 punten. In februari volgde een dip, maar in de maanden erna werd de weg omhoog verder ingezet. In juli werd de hoogste stand van het jaar bereikt op 576,24 punten en daarmee ook het hoogste niveau in zo'n 17 jaar. Op dat moment stond de AEX bijna 6 procent in de plus op jaarbasis.

Nog geen zes weken later, begin september, was die jaarwinst volledig verdampt. Een lichte opleving in oktober ten spijt, ging het daarna alleen maar bergafwaarts, met als dieptepunt 476 punten net na Kerst. Dat markeerde het laagste niveau in bijna twee jaar.

De financiële markten waren in 2018 voortdurend in de ban van politieke onzekerheid, zag De Jong.

"Dit kwam voor een groot deel door het onconventionele gedrag van de Amerikaanse president [Donald Trump]. De handelsoorlog, de immigratieproblemen, de bouw van een muur op de grens met Mexico, de terugtrekking van Amerikaanse troepen uit conflictgebieden en het onderzoek van Mueller naar de vermeende samenspanning van het kamp-Trump met de Russen in de aanloop naar de verkiezingen zijn slechts enkele voorbeelden hiervan. Europa heeft ook het nodige voor de politieke kiezen gekregen: brexit, de Italiaanse begroting, de protesten in Frankrijk, de goede scores van populisten en eurosceptici in opiniepeilingen en verkiezingen", aldus de econoom van ABN AMRO.

Record na record op Wall Street

Amerikaanse aandelen waren in 2018 meer in trek dan Europese. Op Wall Street werden meerdere records neergezet. De S&P piekte in september op een record van rond de 2.930 punten en de Nasdaq ging eind augustus door de grens van 8.100 punten. De Dow Jones Industrial Average bereikte in oktober een stand van bijna 27.000 punten.

De Europese Stoxx Europe 600 index piekte al vroeg in 2018 op een recordstand van ruim 400 punten maar wist dat niveau de rest van het jaar niet te evenaren. Dat gold ook voor de DAX. Na een piek van ruim 13.000 punten in het eerste kwartaal ging het, afgezien van een kortstondige opleving kort voor de zomer, vervolgens bergafwaarts. In december werd het laagste niveau in zo'n twee jaar bereikt. De Britse FTSE 100 had dit jaar vooral last van de onzekerheid rond brexit en het koersverloop van het pond daardoor. Toch werd in mei een recordstand bereikt van bijna 7.788 punten.

In de laatste maanden van het jaar verdampten de winsten en zakten de beurzen in Amerika en Europa weg. Daardoor rest voor de Dow en de S&P een verlies op jaarbasis van dik 6 procent. Techbeurs Nasdaq daalt ten opzichte van 2017 bijna 5 procent.

De Stoxx Europe 600 verloor in 2018 circa 13 procent. De Duitse DAX beleefde zijn slechtste beursjaar sinds 2008 en verloor zo'n 18 procent aan waarde. De Londense beurs leverde bijna 13 procent in.

Markten in de ban van handelsconflicten

Meer dan eens waren de financiële markten dit jaar in de ban van dreigende handelsoorlogen. De Verenigde Staten en China bevochten elkaar met importheffingen en ook met de Europese Unie, Mexico en Canada lag de VS in de clinch. Amerika kwam met importheffingen op staal en aluminium uit de EU en Brussel sloeg terug met tarieven op Amerikaanse producten zoals Harley Davidsons. Daarop dreigde de Amerikaanse president Donald Trump met importsancties op Europese auto's. Na een ontmoeting tussen Trump en Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie, werden de gemoederen wat tot bedaren gebracht.

Ook met Mexico en Canada werd op handelsgebied vrede gesloten, door het bereiken van een nieuw NAFTA-akkoord, dat door Trump werd omgedoopt tot U.S.-Mexico-Canada Agreement, oftewel USMCA.

De verstandhouding met China blijft moeizaam, maar Washington en Beijing onderhandelen momenteel over een oplossing en begin januari reist een Amerikaanse handelsmissie mogelijk naar China voor overleg.

In het laatste weekend van 2018 meldde zowel Washington als Beijing dat er goede vooruitgang wordt geboekt.

Nog steeds geen duidelijkheid brexit

Brexit was een terugkerend thema in 2018. Rond de zomer werd duidelijk dat de onderhandelingen tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie moeizaam verliepen. Toch werd in november een deal gesloten. Een deal die de Britse premier Theresa May vervolgens door het Britse parlement moest loodsen. Maar de weerstand was groot en May besloot daarom in december om de stemming over de brexit-deal uit te stellen tot januari.

Ook probeerde May in Brussel concessies te krijgen voor de zogenoemde 'backstop'; een noodplan waarmee wordt voorkomen dat er weer een harde grens komt tussen Noord-Ierland en de rest van het Verenigd Koninkrijk. Of de beperkte toezeggingen van de EU ook voldoende zijn om straks het Lagerhuis alsnog te overtuigen voor de deal te stemmen, wordt over een paar weken duidelijk.

Zelf overleefde May in december nog een motie van wantrouwen onder haar eigen partijgenoten van de Conservatieven, die nu een jaar lang geen nieuwe vertrouwensstemming mogen houden. Dit kan de positie van May in het parlement versterken en helpen de huidige Brexit-deal alsnog door het Lagerhuis te krijgen. Volgens valuta-analist Bart Hordijk van Monex Europe, zijn "extreme uitkomsten voor brexit, dat wil zeggen geen deal, of zelfs helemaal geen brexit, echter wel waarschijnlijker geworden".

Met of zonder deal is brexit op 29 maart 2019 een feit, tenzij het VK er alsnog vanaf ziet.

Centrale banken draaien geldkraan verder dicht

De Amerikaanse Federal Reserve ging dit jaar gewoon door met het verhogen van zijn federal funds rate. Nadat de rente in 2017 drie keer omhoog ging, deed beleidscomité FOMC er in 2018 een schepje bovenop, hetgeen resulteerde in vier renteverhogingen; in maart, juni, september en december.

Daardoor bevindt de belangrijkste Amerikaanse rente zich momenteel in een bandbreedte van 2,25 tot 2,50 procent. Daar kunnen volgend jaar nog zeker twee renteverhogingen bovenop komen, ondanks dat de Amerikaanse economie in 2019 vermoedelijk meer onder druk komt te staan.

Vandaar dat de kritiek op de Fed en voorzitter Jerome Powell richting het eind van 2018 toenam. Die kritiek vertaalde zich niet alleen in rentevrees op de financiële markten maar werd ook openlijk geuit door president Trump, die zelfs zou overwegen om Powell te ontslaan. Dat laatste zou echter niet zo makkelijk gaan, en, zo stelt econoom Han de Jong van ABN AMRO, "hiermee zou Trump volgens mij ook een heel slecht signaal aan de markt afgeven, namelijk dat de Fed minder onafhankelijk is dan iedereen aanneemt."

Waar de Federal Reserve de monetaire beleidsteugels dit jaar strakker trok, zette ook de Europese Centrale Bank (ECB) dit jaar de eerste stappen om de geldkraan dicht te draaien. De ECB stopte in december definitief met zijn maandelijkse obligatie-opkopen nadat het bedrag in september al werd verlaagd van 30 miljard naar 15 miljard euro. Dit betekent niet dat de centrale bank de rente in 2019 direct gaat verhogen. Volgens analist Bart Hordijk van Monex Europe rekent een grote meerderheid binnen de markt erop dat de rente pas volgend jaar december voor het eerst zal worden verhoogd. Dat besluit zou dan moeten worden uitgelegd door een nieuwe voorzitter want Mario Draghi zwaait waarschijnlijk af in oktober 2019. Voor de ECB zal de ontwikkeling van de economische groei en de inflatie een belangrijke rol spelen in de beslissing om de rente te verhogen. In 2019 zal de markt vooral letten op hoe de centrale bank hierover communiceert.

De Bank of England verhoogde de Britse rente dit jaar zoals verwacht maar één keer. In augustus ging de rente omhoog naar 0,75 procent, nadat die in november 2017 voor het eerst in tien jaar werd verhoogd. Volgens kenners zit de Britse centrale bank gevangen tussen een economie die zich aardig staande houdt en de onzekerheid rondom brexit. Dat zal in 2019 vermoedelijk niet anders zijn.

Euro stabiliseert, pond onder druk

De euro begon 2018 met een koers van ruim 1,20 dollar en steeg zelfs even naar 1,25 dollar om vervolgens richting de zomer de weg omlaag in te zetten. Dat had deels te maken met dollarsterkte maar ook met onrust in Europa, waar het lang duurde voor Italië een nieuwe regering kreeg en die in Spanje juist viel. Bovendien steggelde Rome met Brussel over de begroting en riskeerde het daarmee een boete. Verder bleef de kerninflatie in de eurozone gemiddeld rond 1,0 procent hangen, waardoor een renteverhoging door de ECB op de lange baan werd geschoven. De euro eindigt het jaar stabiel rond de 1,1450 dollar.

Het Britse pond stond dit jaar vooral onder druk door alle brexit-perikelen. De munt begon 2018 rond de 1,36 dollar en veerde in het voorjaar op tot boven de 1,40. Vervolgens kwam het pond onder druk te staan, toen duidelijk werd dat de onderhandelingen over een vertrek van het VK uit de EU moeizaam verliepen. Richting het eind van het jaar bereikte de munt een dieptepunt net onder de 1,25 dollar. Het pond eindigt het jaar rond 1,28 dollar.

Olie weer goedkoper

De prijs voor een vat West Texas Intermediate begon 2018 rond 57,50 dollar en wist tot aan oktober steeds verder te stijgen, uitgezonderd enkele kortstondige haperingen. De piek werd bereikt in oktober, toen een vat ruwe olie ruim 76 dollar kostte. Daarna kwam de olieprijs onder druk te staan en met een prijs per vat van rond de 46 dollar, wordt ruwe olie dit jaar uiteindelijk zo'n 20 procent minder waard. Een vat Brent werd op jaarbasis ongeveer 15 procent goedkoper.

Dit jaar draaide het op de oliemarkt vooral om de OPEC en Amerikaanse sancties tegen Iran, die de productie in het land onder druk zette.

De OPEC besloot in juni de productie te verhogen, in samenspraak met een aantal landen buiten het kartel, waaronder Rusland.

Het kartel gaf in september aan dat men mikte op een olieprijs die stabiel bleef tussen de 70 en 80 dollar. Alles daarboven zou namelijk slecht zijn voor de economische groei.

Deze prijsbandbreedte kon president Trump niet bekoren. Hij drong er juist op aan bij het kartel om de olieproductie te verhogen. Dat gebeurde echter niet want in december besloot de OPEC juist om de output te verlagen. Vanaf 1 januari 2019 zullen de landen in het kartel en onder andere Rusland voor een periode van 6 maanden 1,2 miljoen vaten per dag minder produceren.

Vooruitblikkend naar 2019 is er ruimte voor de olieprijzen om te stijgen, hoewel minimaal. Volgens senior energie-econoom Hans van Cleef van ABN AMRO is er beperkt opwaarts potentieel vanwege de stijgende olieproductie in de VS en de redelijk stabiele vraag.

Wat brengt 2019?

In 2019 zullen veel van dezelfde ingrediënten die in 2018 de stemming bepaalden dat opnieuw doen. Escaleert het handelsconflict tussen Amerika en China of komt er een oplossing? Vertrekt het VK met of zonder een deal uit de Europese Unie of komt er helemaal geen brexit? Gaat de ECB na de Fed dan toch ook de rente verhogen? En verhoogt de Fed inderdaad twee keer de rente of zwicht de Amerikaanse centrale bank toch voor de kritiek van Trump en de markt.

De Amerikaanse president zal de gemoederen ongetwijfeld ook in 2019 bezig blijven houden met opmerkelijke uitspraken en tweets. Met de Democraten die vanaf 3 januari de macht krijgen in het Huis van Afgevaardigden, wordt de macht van Trump en de Republikeinen wel deels aan banden gelegd.

Daarnaast wordt begin volgend jaar een rapport verwacht in het Ruslandonderzoek van speciaal aanklager Robert Mueller. Dat heeft niet direct invloed op de financiële markten, tenzij het de positie van Trump verder onder druk zet en berichtgeving over een afzettingsprocedure mogelijk weer de kop opsteekt.

Een belangrijk punt van aandacht is ook hoe de mondiale economie zich volgend jaar ontwikkelt. Er wordt gerekend op een gemiddelde groei van 3,7 procent, maar er zijn genoeg neerwaartse risico's. De kans op een recessie in 2019 lijkt klein, maar de kans hierop is in 2020 een stuk groter volgens marktkenners. Daarom zal de ontwikkeling van de kortlopende en langlopende rente in Amerika ook volgend jaar nauwlettend in de gaten worden gehouden als indicator voor een naderende recessie.

Op bedrijfsvlak zullen beleggers aandacht hebben voor winstcijfers. Hoe vertalen de vertragende economische groei, de nasleep van brexit en importtarieven zich in de resultaten?

Welke aandelen gaan het goed doen? En welke niet? Volgens de Binck Beleggersbarometer zijn ASML, ING Groep en BE Semiconductor Industries favoriet voor een sterke koerswinst, terwijl voor de aandelen TomTom, Altice en Air France-KLM juist dalingen worden ingeschat. Daarnaast worden TomTom, KPN en Galapagos gezien als de voornaamste overnameprooien in 2019.

Voor de AEX wordt eind 2019 een eindstand voorzien van 530,84 punten. Daarbij is 46 procent van de Binck-beleggers van mening dat de beurs het sterkst beïnvloed zal worden door handelsconflicten, terwijl 22 procent van de beleggers denken dat de afwikkeling van de brexit de belangrijkste richtinggever zal zijn.

Stijgers en dalers in 2018

De AEX kende in 2018 nauwelijks stijgers. Ahold Delhaize was de opvallendste met een koerswinst van 20,4 procent. Het supermarktconcern dankte deze stijging vermoedelijk deels aan de inkoop van eigen aandelen. In 2018 kocht Ahold Delhaize 100,7 miljoen eigen aandelen in. Daarmee kwam het inkoopprogramma ter waarde van 2 miljard euro ten einde. In 2019 wil Ahold Delhaize voor nog eens 1 miljard euro aan eigen aandelen inkopen. Maar ook profiteerde de koers van het feit dat het bedrijf door het hele jaar heen meevallende resultaten presenteerde.

Voor Altice Europe was het een ronduit teleurstellend jaar. Het kabelbedrijf richtte zich op het verlagen van zijn schuldenberg door diverse activiteiten te verkopen. Maar dat maakte op beleggers weinig indruk en eind september stond de schuld van Altice op 30 miljard euro. En dat bij een market cap van slechts 3 miljard euro. De koers van het aandeel Altice Europe verloor liefst meer dan 80 procent dit jaar.

Financials stonden in 2018 onder druk. Niet alleen in de AEX maar ook wereldwijd. Hoewel de rente in Amerika omhoog ging, maakte de ECB duidelijk dat dit in de eurozone nog wel even kan duren. ING Groep daalde 38,6 procent, ABN AMRO leverde 23,6 procent in, Aegon verloor 23,3 procent en NN Group zag 3,7 procent aan beurswaarde verdampen.

Galapagos stond een groot deel van 2018 op een mooie jaarwinst maar zag die in de laatste maanden van het jaar grotendeels verdwijnen. Op jaarbasis won het aandeel toch nog 2,0 procent, na een koerswinst van bijna vijf procent op de laatste handelsdag van het jaar. Het biotechbedrijf zette positieve stappen met ontstekingsremmer filgotinib en de ontwikkeling van medicijnen tegen artrose en eczeem maar nam afscheid van zijn programma met potentiële behandelingen tegen taaislijmziekte. Dit CF-programma werd overgedragen aan het Amerikaanse AbbVie. Ook werd meermaals gespeculeerd over een mogelijke overname van het Belgisch-Nederlandse bedrijf.

Ook de Midcap bevatte dit jaar slechts een handjevol stijgers. Flow Traders voerde de AMX aan met een koerswinst van 39,2 procent. De flitshandelaar profiteerde vooral van de toegenomen marktvolatiliteit. Ook maaltijdbezorger Takeaway.com, dat onlangs aankondigde de Duitse activiteiten over te nemen van concurrent Delivery Hero, wist te stijgen. Het aandeel won op jaarbasis 15,6 procent. WDP werd 23,3 procent duurder.

Voor TomTom was 2018 vermoedelijk een transitiejaar. De navigatiespecialist sloot een aantal belangrijke deals maar zag een concurrent als Google ook stappen zetten en contracten afsluiten met grote autobouwers. In september kondigde TomTom aan dat het Telematics wil verkopen. Inmiddels zouden meerdere kopers zich hebben gemeld. In januari wordt mogelijk duidelijk of er een ook een bod komt. CEO Harold Goddijn sprak eerder de hoop uit een verkoop van Telematics nog in het eerste kwartaal af te kunnen ronden. Na een flinke dip in september, krabbelde het aandeel TomTom sindsdien weer op, zij het met horten en stoten. Dat zorgde er wel voor dat het verlies op jaarbasis zich uiteindelijk beperkte tot 4,3 procent.

Bij PostNL liep het in 2018 niet en het aandeel verloor dan ook meer dan de helft van zijn beurswaarde; liefst 51,0 procent. Het aandeel begon het jaar nog boven de 4,00 euro en is inmiddels circa twee euro waard. Het postbedrijf kampte dit jaar met tegenvallende resultaten, een immer krimpende postmarkt en gedoe met de vakbonden om een nieuwe CAO te sluiten.

Bij de kleinere aandelen was Basic-Fit één van de uitblinkers dit jaar. De uitbater van fitnessclubs groeide onverminderd door en ook de outlook stemde de markt tevreden. Volgens analisten moet Basic-Fit in 2019 wel op zoek naar nieuwe aanjagers voor het aandeel, zoals het openen van nog meer clubs en het uitkeren van dividend. Het aandeel Basic-Fit steeg dit jaar 29,0 procent.

BinckBank deed het in de Smallcap nog beter. De online broker dankte de stijging van 37,4 procent op jaarbasis aan het overnamebod van Saxo Bank van 6,35 euro per aandeel of 424 miljoen euro in totaal. Analisten van ABN AMRO adviseerden om aandelen BinckBank te verkopen rond de prijs die Saxobank biedt, hoewel goedkeuring door toezichthouders nog wel moet worden afgewacht, ook omdat de Deense bank weinig kapitaal heeft klaarstaan voor de deal. IEX-analist Martin-Jan Crum noemde het een kerstcadeautje voor de aandeelhouders van BinckBank.

Pharming bereikte een belangrijke mijlpaal in 2018: voor het eerst werd onder de streep winst behaald. Verder steeg de omzet uit Ruconest gestaag en zette het Leidse biotechbedrijf stappen in de ontwikkeling en uitbreiding van het middel. Op jaarbasis staat het aandeel, dat in 2018 een achtbaanrit maakte, 33,1 procent in de min. Een rapport van zakenbank Kempen, dat de waarde van het aandeel inschatte op niet meer dan 0,60 euro en twijfels uitte over de marktpositie van Ruconest ten opzichte van (toekomstige) concurrerende middelen, bleek voor een vervelende nasmaak te zorgen bij beleggers en Pharming zelf.

Wessanen kon dit jaar al helemaal niet overtuigen. Het aandeel van de producent van biologische voeding verloor ruim de helft van zijn beurswaarde en is eind december nog maar zo'n acht euro waard, waar dat begin 2018 nog 17,00 euro was. Een winstwaarschuwing voor boekjaar 2018 was de voornaamste boosdoener. Die kwam voor marktkenners en beleggers als een vervelende verrassing.

Beursdebutanten

Ook in 2018 maakten een aantal bedrijven hun debuut op Beursplein 5. In maart kregen Alfen, B&S Group en NIBC Holding een notering aan Euronext Amsterdam. En alle drie sloten ze het jaar vlak of met een lichte winst af. Laadpalenfabrikant Alfen steeg 1,7 procent, distributiebedrijf B&S Group eindigde onveranderd en bank NIBC Holding won 1,2 procent.

Voor betaaldienst Adyen was de beursgang, in juni, zeer succesvol. Het aandeel promoveerde al snel naar de AMX en steeg sinds de IPO 2,3 procent in waarde op 475,05 euro. De introductiekoers van Adyen was 240,00 euro en de openingskoers was 400,00 euro. De eerste slotkoers werd vastgesteld op ruim 460 euro.

Ook Varo Energy, Leaseplan en Themis Bioscience hadden plannen om dit jaar naar de beurs te gaan maar zagen daar vanaf vanwege ongunstige marktomstandigheden.

Lees meer over de onderwerpen in dit bericht:

Uitgelicht

De Aandeelhouder TV

december 3, 2021

Shell, Just Eat en Ahold | De Aandeelhouder Podcast Afl. 47

december 3, 2021

Optimisme beursexperts helemaal terug

december 3, 2021

Optimisme beursexperts helemaal terug

december 3, 2021

Aandelen in elektrische busfabrikant Ebusco interessant? Interview – CEO

Het laatste beursnieuws

updates

  • 17:30

    TA van Edward Loef – EUR/USD is even uitverkocht

  • 13:00

    De beste Nederlandse dividendaandelen voor 2022

  • 08:34

    Didi verlaat de Amerikaanse beurs en Europa opent groen

  • 16:05

    TA van Edward Loef – Limiet bereikt in creditcard aandelen

  • 08:30

    Verhoogd risico aandeelhouders Chinese bedrijven & Europa start rood

  • 16:37

    TA van Edward Loef – Nasdaq-100 beleggers opgelet nu!

  • 16:23

    Een grote eindejaarsrally voor de BEL 20 lijkt onwaarschijnlijk

  • 15:20

    Meest verhandelde opties november 2021: populairste aandelen bij LYNX

  • 15:20

    Meest verhandelde opties november 2021: populairste aandelen bij LYNX

Masterclasses

Columns

Nieuw
02 dec 09:27 Redactie

ETF v/d Week: Post-Corona ETF

02 dec 09:07 Redactie

10 beursvoorspellingen voor 2022

02 dec 07:02 Van Eck

Hoe beleggende millennials de markt veranderen