Op 23 juni 2016 stemde 51,9% van de Britse kiezers voor een vertrek uit de Europese Unie. Voorafgaande aan het referendum hield niemand dit voor mogelijk. Ook beleggers niet. Europese beurzen zakten met meer dan 10% op de vrijdag van de uitslag. Maar binnen een week herstelden de Europese graadmeters zich naar hun oude niveau. In het najaar van hetzelfde jaar hielden beleggers hun adem in met een mogelijk presidentschap van Trump in de VS. Door zijn protectionistische maatregelen zouden beurzen wereldwijd gaan dalen. Maar het tegendeel was waar. Europese beurzen beleefden een maandelange rally van zo’n 20% die medio mei pas tot stilstand kwam. Nu op 5% van deze toppen staan de Duitse verkiezingen op 24 september op ons te wachten. Hoe liggen de verhoudingen in Duitsland met nog dik 2 weken te gaan? Welke mogelijke impact zal de uitslag kunnen hebben op de Europese Unie en de Europese beurzen? Of is elke vorm van speculatie gezien bovenstaande ervaringen volkomen overbodig?

Voorloper van Bondsdagverkiezing

Duitsland maakt zich op voor de Bondsdagverkiezing. Dat Merkel weer kanselier wordt staat al zo goed als vast. Maar welke partijen de nieuwe Duitse regering gaan vormen, is nog open. Bij de belangrijke deelstaatverkiezing in Noordrijn-Westfalen leed de linkse SPD een gevoelige nederlaag. Van 40% naar 31% van de zetels. Lijsttrekker Schulz gold lange tijd als de belangrijkste uitdager van kanselier Merkel. Maar door een gebrek aan programma moest hij de overwinning aan Angela Merkels CDU laten. Aangezien 1/5 van het Duitse Electoraat in die regio woont, geldt deze deelstaatverkiezing als een opiniepeiling voor de algemene verkiezingen. Verder waren er overwinningen voor het liberale FDP met lijsttrekker Christian Lidner en de eurosceptische populisten van de AFD met lijsttrekkers Alexander Gauland en Alice Weidel. FDP behaalde 12% van de zetels en AFD bijna 8%. De linkse politiek was in Noordrijn-Westfalen de grote verliezer. Die Grünen  met lijsttrekkers Katrin Göring-Eckardt en Cem Özdemir haalde met 6% nog net de kiesdrempel. En Die linke met lijsttrekkers Sahra Wagenknecht en Dietmar Bartsch haalde de kiesdrempel van 5% niet.

Voorziene impact op de Europese Unie

Bij het tv-debat tussen de grootse regeringspartijen CDU en SPD van afgelopen week bleek Merkels CDU wederom de sterkste. Europa lijkt zich opnieuw op te moeten maken voor een Duitsland met de christen-democratische fractie Die Union als roerganger. Het CDU van Merkel en de CSU van Seehofer vormen samen Die Union. De CSU geldt als conservatiever en opereert alleen in de deelstaat Beieren. De CDU is  liberaler, zoals op het gebied van de vluchtelingencrisis, en opereert in de overige 15 deelstaten. Afgaande op het tv-debat gaat Merkel aan haar EU collega’s voorstellen om de EU-toetredingsonderhandelingen met Turkije te stoppen. Op het gebied van vrij handelsverkeer zal Merkel erop blijven hameren dat het Verenigd Koninkrijk niet dezelfde rechten tot zijn beschikking zal hebben als leden van de Europese Unie. Daarbij zal ze namens de Europe Unie Trump proberen te overtuigen dat importheffingen ook ten koste gaan van de Amerikaanse economie.

Speculatie beursreactie

Na de meeste recente toppen op wereldwijde aandelenbeurzen blijft een forse correctie van meer dan 10% uit. Ondanks dat veel economen spreken over forse waarderingen op financiele markten kabbelen de beurzen rustig voort. De volatiliteit – de graadmeter voor beursbewegingen – begeeft zich op ongekende diepterecords. Stilte voor de storm? En is er dan nergens beweging te vinden? Als je inzoomt op de koersontwikkeling van de dollar, dan zie je een daling van meer dan 15% ten opzichte van de euro over de afgelopen 6 maanden. Beperkte looninflatie en twijfel over renteverhogingen in de VS liggen hieraan ten grondslag. De lage dollar helpt Trump om importheffingen en exportsubsidies door te voeren. Hiermee verkleint hij het handelstekort en verbetert hij de concurrentiepositie van de VS. De EU met Duitsland voorop ondervindt juist hinder van een lagere dollar. Exporteren wordt lastiger met een hogere euro en handsoverschotten lopen terug. De vraag is of de bondsdagverkiezing een valutadraai gaan veroorzaken? Of gaat een hogere beleidsrente van de FED voor een opklimmende dollarkoers zorgen?

CDU/ CSU blijft de grootste

Met de CDU/ CSU stevig aan het roer zal de koers van Duitsland gericht blijven op een versterking van de EU. Door de onzekere factor Trump zal Merkel intensiever willen samenwerken met Frankrijk. Merkel zal Marcron aanmoedigen om economische hervormingen door te voeren. En Macron zal op zijn beurt Merkel vragen minder strikt vast te houden aan de begrotingseisen. Met Duitsland en Frankrijk als motor van de EU zal de euro waarschijnlijk sterk blijven. En omdat beleggers met dit scenario het meeste rekening houden, zal de beursreactie vermoedelijk licht positief zijn. Op de korte termijn zal de economische conjuctuur in de EU positief blijven, Op de langere termijn leidt een duurdere euro tot een verslechtering van exportpositie van de EU in het algemeen en Duitsland in het bijzonder. Exportgiganten als Addidas, BMW en Siemens zullen op de langere termijn hinder kunnen gaan ondervinden van een duurdere euro.

De binnenlandse politiek zal gericht zijn op het terugdringen van langdurige werkloosheid onder jongeren en vrouwen. Op het gebied van belastingen zal Die Union inzetten op verlagingen via een verhoging van het hoogste belanstingstarief en het afschaffen van de solidariteitstoeslag. Consumentenbestedingen zouden hierdoor kunnen toenemen waar een retailer als Adidas juist weer van zou kunnen profiteren. Tenslotte streeft Die Union naar 1,5 miljoen nieuwe woningen en verberteringen van de (digitale) infrastructuur. Hier zouden bedrijven als Deutsche Telekom en HeidelbergClement van kunnen profiteren.

CDU/ CSU verliest fors terrein en morele winnaars zijn AfD en FDP

Bij een morele overwinning van de FDP zal, afhankelijk van de grootte van het verlies van de CDU/ CSU, zich een vergelijkbaar scenario voltrekken. De FDP zet namelijk ook in op een sterk EU welk Europese burgers vrede, vrijheid en welvaart brengt. Haar binnenlandse politiek zal onder andere gericht zijn op het versoepelen van wetgeving op het gebied van ondernemen. Duitse bedrijven actief in de financiele sector kunnen hier mogelijk van profiteren: Deutsche Bank en Commerzbank.

Bij een morele overwining van de AFD zal de roep om afscheid te nemen van de EU toenemen. De AFD wilt zich hard maken voor het teruggaan naar de oude situatie gericht op een traditioneel en solistisch Duitsland. Hoe vaart dit zal lopen is uiteraard de vraag? Maar het zal de eurokoers onder druk zetten en de dollarkoers aanzwengelen. En omdat beleggers dit scenario niet verwachten gaat het de onzekerheid op Europese beurzen aanjagen. Net zoals de volatiliteit. Uit angst zal de belegger op korte termijn geen aandacht schenken aan de verbeterde exportpositie van de Europese/ Duitse bedrijven. De vraag voor de langere termijn is of deze verbetere exportpositie niet ten onder gaat aan andere economische variabelen.

Bij een te verwachten overwinning van Die Union lijkt het waarschijnlijker dat de Fed uiteindelijk voor een valutadraai zal zorgen. Maar sinds de Brexit dienen we rekening te houden met het onwaarschijnlijke scenario. De vraag derhalve blijft voor hoelang de impact van een voor onmogelijk gehouden scenario aanhoudt?

Jordy Klijn

Jordy is als gepassioneerd belegger ruim 5 jaar actief op de aandelenmarkten. Zijn interesse gaat in het bijzonder uit naar fundamentele analyse en opties. In 2014 rondde hij zijn Master Bewegingswetenschappen af aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Vanwege zijn fascinatie voor de beurs en analytische vaardigheden begon hij in 2016 bij ProBeleggen. In 2017 startte hij met de opleiding CFA. Jordy werkt nu als beleggingsanalist bij ProBeleggen. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Klijn kan posities innemen op de financiële markten.

Geef een reactie