--- ---

De jaarbodem van 2018 werd gisteren verder verlaagd naar een niveau van 504,20 waarna een krachtig intraday herstel plaatsvond. Toch blijft de neerwaartse druk intact en verwacht ik op korte termijn lagere koersen.

Breekt de cruciale sinds 2009 stijgende bodemlijn bij 497 binnenkort?

Inmiddels is mijn begin dit jaar afgegeven 1e doelzone volledig behaald. Deze was namelijk te vinden in de zone 505 – 510. Hier liggen de toppen uit 2015 en de bodems van 2017. Toch ligt het cruciale steunpunt momenteel bij de 497. Hier is namelijk de sinds begin 2009 stijgende bodemlijn te vinden op de logaritmische maandgrafiek. Een structurele doorbraak hieronder zou een einde maken aan de bijna 10 jaar durende bullmarkt en een aanzienlijk verder neerwaarts potentieel opstarten voor het komende jaar. Deze neerwaartse doorbraak wat ook een verdere verlaging van mijn langetermijnopinie zou betekenen, verwacht ik wel in de komende tijd. De kans is naar mijn mening groot dat deze doorbraak in de laatste weken van dit jaar zal plaatsvinden. Twee maanden geleden heb ik mijn langetermijnopinie overigens al voor het eerst in jaren verlaagd naar Neutral en een verdere verlaging ligt dus in het verschiet. Opvallend is verder dat de meeste Europese indices (zoals de DAX en de STOXX Europe 600) deze stijgende langetermijnbodemlijnen al neerwaarts hebben gebroken. In veel indices zagen we in de afgelopen maanden deze verslechteringen in het langetermijnbeeld, de AEX zal naar mijn mening niet achterblijven.  Zodra deze stijgende bodemlijn neerwaarts wordt gebroken, ontstaat voor het komende jaar een aanzienlijk neerwaarts potentieel. Een belangrijk richtpunt in de maandgrafiek ligt dan bij 400 – 410. Bovenliggende richtpunten in het middellangetermijnbeeld zijn te vinden bij 475, 457 en 435.

Neerwaartse versteiling intact
Buiten de reële kans dat de bullmarkt binnenkort ophoudt te bestaan, zagen we sinds begin dit jaar al de contouren ontstaan van een groot topvormingsproces. Dit proces heeft wel aanzienlijk langer geduurd dan ik had verwacht maar zorgde recentelijk wel voor de afronding van dit proces onder de zone 516 – 517. Sinds begin 2016 (na de forse correctieve beweging van 25%) bij de bodem van 378 was een krachtige versteiling ontstaan in de stijgende langetermijntrend. Deze beweging zorgde voor een stijging van ruim 50% waarbij in 2 jaar tijd ook slechts enkele kleine correctieve tegenreacties plaatsvonden. Na een klassieke blow-off fase in de eerste drie weken van januari dit jaar werd de 2 jaar durende stijgende bodemlijn neerwaarts gebroken. Dit zorgde voor een vrije val beweging van precies 10%. Hierna werd in het eerste kwartaal een drievoudige bodemzone bij 516 – 517 gevormd. De laatste test in maart zorgde voor de start van een krachtige opgaande herstelbeweging met alleen in mei nog een tussentijdse beperkte correctie. Uiteindelijk werd ook een drievoudige toppenzone rond de 574 gevormd waarbij de tijdelijke doorbraak in juli tot een niveau van 576,90 slechts een kleine overshoot was. Elke top rond de 574 ging gepaard met de vorming van een toppatroon in de maandgrafiek. Zo werden een bearish engulfing, een shooting star en een dark cloud cover gevormd. Als we dan kijken naar de stijgende bodemlijn in het middellangetermijnbeeld langs de bodems van 516 (maart) en 544 (juni) dan werd deze bodemlijn in augustus gebroken waarna ook een hoofd-schouderpatroon werd afgerond. Dit was destijds het sein waardoor ik mijn langetermijnopinie voor het eerst verlaagde. Hierna werden meerdere krachtige dalingen ingezet die resulteerden in een dalende toppenlijn langs de toppen van 576,90, de 565,60 en de 554,30 van eind september. Deze laatste septembertop zorgde voor de huidige neerwaartse versteiling, een versteiling die echter niet is vol te houden voor langere tijd. Inmiddels staat de teller al bijna op 75 punten daling sinds de juli-top waarbij de nervositeit rond de zone 505 – 510 in de afgelopen twee weken aanzienlijk is toegenomen. De dalende toppenlijn vanaf de jaartop is verder nog te vinden bij 545.

Herstelbeweging blijft beperkt, neerwaartse druk wordt steeds verder opgevoerd
We zien in een snel tempo steeds meer indices verslechteren. De meeste Europese indices hebben hun bullmarkt al afgebroken en in de VS zagen we in de afgelopen week ook verslechteringen met krachtige neerwaartse doorbraken onder de steil opgaande bodemlijnen sinds begin 2016. De dalingen en verslechteringen worden dus wereldwijd en sectorbreed gedragen. Dit is ook een teken dat er voor de komende maanden nog aanzienlijk meer neerwaarts potentieel in het vat zit. Bevestigend hiervoor is ook de dead cross die werd gerealiseerd tussen het 50-daags en 200-daags gemiddelde. Dit zijn vaak langetermijnsignalen die pas na een langere en krachtige correctie optreden. Wat mogen we nu verwachten in het kortetermijnbeeld? De belangrijkste te breken steun ligt bij 497, de bijna 10 jaar durende stijgende bodemlijn op de maandgrafiek. Ik acht de kans reeel dat deze steunlijn binnen enkele weken neerwaarts wordt gebroken en de AEX een krachtig neerwaarts vervolg gaat inzetten. De zone 505 – 510 werd gisteren al intraday gebroken waarna bij 504,30 nu een eerste steun is ontstaan. Dit is het dieptepunt van gisteren en tevens de onderkant van een gisteren gevormd bullish engulfing patroon. Het vervolg na de vorming van een dergelijk patroon is echter belangrijk. Zodra de AEX lagere bodems maakt en daarmee het patroon opheft, mag al op zeer korte termijn meer druk op de 497 worden verwacht. Aan de bovenkant ligt als eerste punt de 515,50. Dit punt is de intraday top van de afgelopen dagen en tevens de onderkant van een nog openstaande neerwaartse gap. Er zijn 2 weerstanden om in de gaten te houden. Als eerste de genoemde gap tussen 515,50 en 518,70 en daarnaast de steil dalende toppenlijn vanaf de 554,30 die vandaag bij 520,80 ligt. Zolang de AEX daaronder blijft, mag een snel neerwaarts vervolg worden verwacht. Daarboven ontstaat meer herstelruimte voordat een volgende neerwaartse beweging zal worden ingezet.

korte termijnlange termijnsteunniveausweerstandniveaus
ShortNeutral504,20 / 497 /490 / 481 / 477515,50 / 516 / 518,70 / 520,80 / 527,50
Bas Heijink

Senior Technisch Analist Bas Heijink houdt zich binnen de ING Investment Office van ING Bank bezig met Technische Analyse. Heijink let vooral op de kansen die hij ziet in de markt om op korte termijn een goed absoluut rendement te behalen.

Hij behaalde zijn bul Beleidsgerichte Financiële Economie op de Universiteit van Nijmegen in 1999, en is nu bezig met MTA. Heijink is verder verantwoordelijk voor het opstellen van de Technische Visie van ING Private Banking.

In 2014 ontving hij een ‘Gouden Stier’ als winnaar van de publieksprijs ‘Beste beleggingsexpert’ van beleggingssite belegger.nl. In 2016 en 2017 ontving hij een ‘Gouden Stier’ als winnaar van de publieksprijs ‘Beste technisch analist’.

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid elke dag voorbeurs door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.

Geef een reactie