De laatste dagen is er ongelooflijk veel nieuws. Het cijferseizoen is volop gaande, maar ook macro-economische berichten bereiken ons. Het beeld is gemengd. Over één ding lijkt men het overal in de wereld gek genoeg eens te zijn: dat de rente steeds maar weer moet worden verlaagd.

Economische krimp

In hun ‘World Economic Outlook’¹   sprak de IMF duidelijke taal: het gaat niet goed met de wereldeconomie. Voor grote gebieden van de wereld verwacht de organisatie een economische krimp die niet mals is.²   Dat het ‘minder’ gaat blijkt ook uit talloze andere berichten. U hoeft de krant maar open te slaan en de doemscenario’s grimassen u tegemoet. Op televisie is het al niet veel beter. Op een enkele zwaluw na, zoals hoop op vertrouwen die gloort in Duitsland³ , is het een en al ellende wat de klok slaat. De Leading indcators in de Verenigde Staten spraken voor zich.⁴


Kredietbehoefte

Een van de oorzaken van de krimp is het gebrek aan krediet. Kredietgemis verkleint bij particulieren en bedrijven het budget en veroorzaakt zo vraaguitval en daling van de economische activiteit. Particulieren komen veel moeilijker aan een nieuwe hypotheek en bedrijven, vooral het Midden- en KleinBedrijf, krijgen veel moeilijker een bedrijfslening. Aangezien het MKB en de particulieren de belangrijkste pijlers zijn voor de economie, heeft deze stagnatie grote gevolgen, zo gaf ook het IMF aan in haar rapport.⁵


Rentedispuut

Om het geld weer uitgeleend en in omloop te krijgen, zien veel centrale banken heil in het drastisch verlagen van de rente. Het afgelopen jaar hebben de rente al enorm zien dalen en aan deze rentepolitiek lijkt nog geen einde te komen. De president van de Europese Centrale Bank, Trichet, hintte onlangs weer op een verdere renteverlaging⁶ , al gaf hij gelukkig aan dat een rente van nul niet geschikt is voor de Eurozone. Ook in India verlaagde men de rente.⁷
Maar is dit verlagen van de rente wel de oplossing? Hebben bijvoorbeeld de eerdere rentestappen al resultaten opgeleverd? Tot nu toe is daar niets van te merken. Sterker nog: eerder het omgekeerde lijkt waar. De rente is verlaagd en hetzelfde geldt voor de  verstrekte financieringen. Afgezien van een kleine toename van het aantal hypotheekaanvragen in de Verenigde Staten⁸ , lijken banken juist hun hand op de knip te houden.


Stabiele rente

Een directe collega van Trichet, hoofd van de Bundesbank Axel Weber, wijt dit juist aan die veranderende rente.⁹ Volgens hem zijn banken voorzichtig met het verstrekken van kredieten juist omdat ze nog verdere renteverlagingen verwachten. Waarom zouden ze dan nu al bedragen bij de ECB lenen –banken lenen de door hen verstrekte leningen vaak eerst zelf bij de ECB- als dat straks goedkoper kan? Weber ziet dan ook de oplossing in het stabiliseren van de rente.


Conclusie

Weber steekt hierbij zijn hoofd boven het maaiveld uit voor een belangrijke zaak, de Europese economie. Hij durft in te gaan tegen het denken in renteverlagingen en heeft hier groot gelijk in. Niet alleen hebben renteverlagingen bij eerdere crises bijna nooit het gewenste effect gesorteerd, ook kunnen zij de bron vormen voor nieuwe crises doordat er weer een nieuwe schuldenberg kan ontstaan. Het is daarom te hopen dat zijn stem gehoord zal worden. We zullen het zien

Succes,

Simon Haas

1)  http://www.imf.org/external/pubs/ft/survey/so/2009/RES042209A.htm , bekeken op 23-4-2009.
2)  http://www.deaandeelhouder.nl/news/2009/4/22/imf_schetst_somber_toekomstbeeld_van_wereldeco/ , bekeken op 22-4-2009.
3)  http://www.deaandeelhouder.nl/news/2009/4/21/duitse_vertrouwensindex_toekomst_economie_verb/ , bekeken op 23-4-2009.
4)  http://www.deaandeelhouder.nl/news/2009/4/20/amerikaanse_leading_indicators_index_opnieuw_n/ , bekeken op 23-4-2009.
5)  http://www.imf.org/external/pubs/ft/survey/so/2009/RES042209A.htm , bekeken op 23-4-2009.
6)  http://www.deaandeelhouder.nl/news/2009/4/20/ecb_zal_rente_niet_naar_nul_brengen/ , bekeken op 20-4-2009.
7)  http://www.deaandeelhouder.nl/news/2009/4/21/centrale_bank_india_verlaagt_rente/ , bekeken op 24-4-2009.
8)  http://www.deaandeelhouder.nl/news/2009/4/22/toename_hypotheekaanvragen_vs/ , bekeken op 23-4-2009.
9)  http://www.deaandeelhouder.nl/news/2009/4/22/stabiele_rente_oplossing_kredietcrisis/ , bekeken op 23-4-2009.