Onderzoeksbureau Global Insight deed een tiental voorspellingen voor 2009. Vorig jaar oogstte het bureau veel lof met zijn voorspellingen.

IHS Global Insight, dat al 40 jaar economische- en financiële- analyses maakt, gaf tien voorspellingen voor het jaar 2009. Global Insight meent dat de wereldeconomie de ergste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog kan gaan meemaken, met een groei van 0 tot 0,5 procent in 2009.

Lees de voorspellingen en uitkomsten van 2008.

In een serie van 10 artikelen werd de afgelopen week een beeld van 2009 geschetst. Wat gebeurt er met de rente en de inflatie, zal de olieprijs verder dalen, hoe zal de dollar zich houden en zijn emerging markets bestand tegen een stootje? Hieronder staan alle voorspellingen bijeen.

1. De recessie in de VS zal een van de zwaarste zijn sinds de Tweede Wereldoorlog.

Als de economische ontwikkelingen in het huidige tempo doorgaan, zal de recessie een van de zwaarste worden sinds de Tweede Wereldoorlog. Alleen in 1957, 1973 en 1982 kenden de VS periodes van zwaardere economische neergang. Het is goed mogelijk dat de situatie nog verder verslechtert, waardoor de recessie de zwaarste kan worden in 60 jaar.

Het BBP in de VS daalde in het laatste kwartaal van 2008 met 0,5 procent, de verwachting voor het eerste kwartaal van 2009 is een daling van 3,8 procent. Dit is de sterkste daling van het BBP sinds de recessie van 1982. De verwachting is dat de Amerikaanse economie in 2009 met tenminste 1,8 procent zal krimpen.

2. De economische neergang in Europa zal de ergste zijn in enkele decennia

Net als de VS zijn Japan en enkele Europese landen, waaronder Ierland, Italië en Duitsland, al in een recessie beland. De verwachting is dat andere Europese landen zullen volgen. In Europa zal deze recessie de zwaarste worden sinds het begin van de jaren ’90. De economie van de eurozone zal met 1 procent krimpen, in het Verenigd Koninkrijk wordt een krimp van de economie met 2 procent verwacht.

Japan zal de zwaarste recessie doormaken sinds de Aziëcrisis van eind jaren negentig. De Japanse economie kromp destijds 2,1 procent, de voorspelling is nu een negatieve groei van 1,3 procent. In de VS zal de economie naar verwachting met 1,8 procent krimpen.

 3. De groei in opkomende economieën zal sterk vertragen.

Ook emerging markets zullen last krijgen van de wereldwijde crisis. De groei in deze landen zal hoogstwaarschijnlijk halveren ten opzichte van het begin van 2007. De Chinese economie, die in 2007 nog een groeicijfer had van 11,9 procent, zal in 2009 met ongeveer 6,9 procent groeien.

Er zijn drie belangrijke ontwikkelingen aan te wijzen voor de dalende groei:
1.Dalende brandstofprijzen, die vooral de olie-exporterende landen zullen treffen.
2.Het opdrogen van kapitaalstromen zorgt ervoor dat landen met een groot tekort op de handelsbalans deze tekorten niet meer, of moeilijker, kunnen financieren. Veel Oost-Europese landen hebben om deze reden al steun gezocht bij het IMF.
3.De groei in exporterende landen (dit zijn vooral de Aziatische landen) zal sterk vertragen door de verminderde wereldhandel.

4. Alle centrale banken zullen de rente blijven verlagen

De Federal Reserve verlaagde de rente medio december naar 0 tot 0,25 procent. Het betreft het belangrijkste rentetarief, datgene dat banken elkaar in rekening brengen. Met de verlaging hoopt de FED de economie een forse duw in de rug te geven. Het is de tiende renteverlaging in Amerika sinds de start van de kredietcrisis in augustus 2007.

In Amerika is het nulpunt nu bereikt, waardoor de FED zich nog meer zal richten op onorthodoxe maatregelen als het direct steunen van bedrijven en het direct lenen aan particulieren.

Global Insight meent dat centrale banken wereldwijd zullen volgen. De Bank of England (nu 2%) en de Europese Centrale Bank (nu 2,5%) gaan hun rente, zeker nu blijkt dat de inflatie ver terugvalt, verder verlagen. Ook hier wordt het nulpunt niet uitgesloten, waarna ook deze banken directe steunmaatregelen aan bedrijven en particulieren zullen moeten overwegen.

5. Belastingmaatregelen tegen de crisis zijn mogelijk niet groot genoeg

De afgelopen maanden zijn we met enorme getallen om de oren geslagen. De financiële sector van Amerika wordt met liefst 700 miljard dollar gesteund, en ook in Nederland was het raak met de redding van Fortis-ABN AMRO en een garantiefonds van 200 miljard dollar. Dit waren allen echter noodmaatregelen teneinde het systeem overeind te houden.

Er moet in 2009 aan het herstel van de economie worden gewerkt. In de Verenigde Staten zal Obama een plan (link) ter waarde van 850 miljard dollar lanceren, waarmee circa 3 miljoen banen moeten worden gecreëerd. In China wordt er gesproken over een steunmaatregel van 586 miljard dollar voor de reële economie.

Global Insight meent dat deze maatregelen meer dan noodzakelijk zijn. Het is echter nog niet genoeg, en Obama kan weleens 1200 miljard dollar nodig hebben in twee jaar. De maatregelen in Groot-Brittannië en Europa (link), van circa anderhalf procent van het BBP, zijn onder de maat. Deze economieën zullen de gevolgen van de in de ogen van Global Insight 'verkeerde zuinigheid' nog gaan voelen.

6. Olieprijs gaat naar 30 dollar

 De val van de prijzen van 'commodities' (60 tot 80 procent) was dit najaar ongekend, de daling is echter nog lang niet ten einde. Onder invloed van de economische crisis loopt de vraag naar olie en andere grondstoffen ver terug.

Volgens Global Insight is de 'demand destruction' naar olie nog niet volledig ingeprijsd in de oliemarkten. De olieprijs zal in 2009 'gemakkelijk' onder de 40 dollar per vat blijven, en zou onder de huidige omstandigheden zomaar door kunnen dalen naar 30 dollar.

7. Inflatiezorgen worden vervangen door vrees voor deflatie

Enkele maanden geleden maakten beleidsmakers zich grote zorgen over de inflatie. De rente moest dringend naar beneden teneinde de economie te stimuleren, dit zou echter met grote prijsstijgingen gepaard kunnen gaan. Mede onder invloed van de ingezakte olieprijs is deze vrees volledig van de baan.

Global Insight denkt dat de inflatie in Amerika zeker tot aan de zomer van 2009 fors zal blijven dalen, tot iets boven de 1 procent. In Europa zal eenzelfde patroon, slechts minder volatiel, zichtbaar worden. Japan moet vrezen voor deflatie, zeker als de economie van China oververhit raakt.

8. Handelsbalans Amerika verbetert drastisch

Het handelstekort van Amerika is de laatste decennia schrikbarend opgelopen. Afgelopen jaar leverde echter een kentering op, van 731 miljard dollar in 2007 naar 660 miljard dollar in 2008. In 2009 zet deze ontwikkeling zich versneld door, tot 282 miljard dollar, zo verwacht Global Insight.

De daling van de olieprijs is de grote motor achter het verdampende handelstekort van veel westerse economieën. Een verschuiving is, mocht de olieprijs rond het huidige niveau van 40 dollar blijven hangen, op handen. Landen die het niet moeten hebben van grondstoffenexport profiteren op deze manier van de economische crisis.

9. Dollar blijft relatief sterk zolang crisis aanhoudt

De recente opleving van de Amerikaanse dollar werd gevoed door angst. In tijden van crisis zoeken investeerders naar zekerheid, en de status van de dollar was blijkbaar nog steeds dermate dat de munt een favoriete vluchthaven werd. Zolang de crisis aanhoudt zal de dollar dan ook relatief sterk blijven, zo voorspelt Global Insight.

Zodra de crisis echter voorbij lijkt of is, zal de neerwaartse druk op de dollar weer toenemen. De dollar zal gedurende 2009 dan ook meer waard zijn dan de 1,26-1,28 dollar tegen een euro van december 2008. Tegen het eind van 2009 zal de munt echter weer dalen, tot circa 1,30 dollar tegen een euro.

10. Grootste gevaar voor economie is een zwakke reactie

Het allergrootste gevaar dat de wereldeconomie bedreigd zijn politici en andere beleidsmakers. Dat schrijft analistenbureau Global Insight aan het slot van haar 'voorspellingen voor 2009'. 'The response to the crisis needs to be big, bold and rapid'.

Het goede nieuws is volgens Global Insight dat de Verenigde Staten en China de crisis zeer serieus nemen. In de Verenigde Staten zal Obama een plan ter waarde van 850 miljard dollar lanceren, waarmee circa 3 miljoen banen moeten worden gecreëerd. In China wordt er gesproken over een steunmaatregel van 586 miljard dollar voor de reële economie.

De maatregelen in Groot-Brittannië en Europa, van circa anderhalf procent van het BBP, en Japan kunnen de goedkeuring van Global Insight niet verdragen. De 'halve maatregelen' van deze grote economieën zouden de recessies aldaar dieper en langer kunnen maken, alsmede de groei van de wereldeconomie blokkeren.